
Yimɓe sappo e ɗiɗo (12) maayii e nder soɓte nde ɓe tuumii Houthiɓe e waɗde e dow aeroopor Riyad, e Arabie Saoudite.
E ko laamu Arabie Saoudite humpitiri, yimɓe sappo e ɗiɗo (12) so tawii wonaa ɓuri ɗum, maayii, tawa yimɓe teemeɗɗe tati e jeenay e jeenay (309) ngaddaa e gaañe, e nder soɓte nde waɗi ñalawma asewe e dow aeroopor Riyad, e Arabie Saoudite. Laamu Arabie Saoudite hollii wonde ndee soɓte ko nde ɓuri waɗde maayɓe ɗuuɗɓe e nder leydi ndee gila duuɓi ɓurɗi sappo (10). Laamu Saoudite tuumii Houthiɓe mo Yémen e waɗde ndee soɓte, tawa ƴeewtagol ngam laaɓtinde ko waɗi ena jokka.
Yimɓe 12 maayii e soɓte aeroopor Riyad : Saoudiɓe nay e jananɓe jeetati
E ko laamu Arabie Saoudite humpitiri, e hakkunde yimɓe sappo e ɗiɗo (12) ɓe maayi e soɓte nde waɗi e aeroopor Riyad, ena woodi Saoudiɓe nay (4) e jananɓe jeetati (8), ɓe Amerikaan gooto woni e hakkunde maɓɓe.
Ko ɗum deental ardinoongal aviation civile e Arabie Saoudite holliri e nder komunike mum.
Hooreejo leydi Amerik, Donald Trump, wi'i jemma asewe :
« Ko waɗi e Arabie Saoudite jaɓotaako. »
O hollii kadi wonde o maa jokkondir e Mohammed ben Salmane, prins mo jogii laamu e Arabie Saoudite, ngam haalde e dow ndee soɓte.
Ndee soɓte ko nde ɓuri waɗde maayɓe ɗuuɗɓe e leydi ndee gila lewru août 2015.
E nden saha, soɓte nde neɗɗo bonnoowo hoore mum waɗi e masjid mo woni e nokku konu keertungal e Abha, e wuro rewo Arabie Saoudite, waɗno haa yimɓe 15 maayi.
Dental jihaadist mo ɓe noddata État islamique (EI) waɗno ndee soɓte.
Maayɓe e gaañaaɓe e soɓte Riyad
E ko laamu aviation civile holliri e laylaytol X, soɓte nde waɗi ñalawma asewe e aeroopor international King Khalid, e Riyad, waɗii haa yimɓe 12 maayi.
E hakkunde maayɓe ɗee ena woodi Saoudiɓe nay, Bangladeshɓe ɗiɗo, Amerikaan gooto, Egyptien gooto, Argentin gooto, Syrien gooto, Palestinien gooto e Soudanais gooto.
Laamu hollii kadi wonde yimɓe 309 ngaddaa e gaañe, tawa gaañe woɓɓe e maɓɓe ena tiiɗi no feewi.
Soɓte ndee waɗii kadi bonanɗe e dow jawdi e huundeji aeroopor oo.
Gooto e tukkoɓe ɓe ngoni e padde laana e sara terminal mo missile oo heɓi, haalani AFP ko o yi'i.
O wi'i :
« Mi yi'ii yimɓe gaañaaɓe. Kala neɗɗo wonno e dogde. »
Dental konu ɗe Arabie Saoudite ardii ngam wallude laamu Yémen, ngal aduna annditi, tuumii Houthiɓe, konu mo ɓe mbi'i Iran wallata, e waɗde ndee soɓte.
Dental ngal noddii ɗum « bonannde haɓre », tee nde hollii wonde maa nde jaabo no tiiɗiri.
« Ɓeydagol hulɓinaare mawnde »
E nden jemma kadi, dental konu ngal hollii wonde huunde nde waawi bonnude ko missile yani e sara aeroopor Dammam, e funnaange Arabie Saoudite.
Aeroopor Dammam e aeroopor Jeddah ngoni nokkuuje ɗo laanaaji mbaawi yahde caggal nde aeroopor Riyad uddaa gila asewe.
Missile goɗɗo haɗaama heɓde nokku mum e wuro funnaange e Riyad.
E Riyad, doktoorɓe noddaama e jaawngol ngam ɓe njaha e hopitaalaji ngam wallude yimɓe gaañaaɓe.
E ko diplomaat gooto mo iwri e leydi Europe holliri, ambasadji keewɗi ndaarnii gollotooɓe maɓɓe ngam ɓe ngoɗɗo aeroopor Riyad e nder yontere wooto.
Hans Grundberg, nulaaɗo ONU mo Yémen, wi'i ndee soɓte ko « ɓeydagol hulɓinaare tiiɗnde ».
O tuumii Houthiɓe e waɗde ndee soɓte.
Soɓteji ɗi ɓennu hade asewe
Konu Houthiɓe mo Yémen, mo ɓe mbi'i Iran wallata, haalno wonde ko kanko waɗi soɓteji e dow aeroopor Riyad ñalawma alarba e alhamis.
E ñalawma alhamis, Saoudiɓe tati, pilot gooto woni e hakkunde maɓɓe, maayno e ɗee soɓteji.
Ñalawma alarba kadi, Egyptien gooto, Algérien gooto e Soudanais gooto maayno.
No ɗee soɓteji njokki e no ɗi ɓeydiri e Riyad e nder ɗee balɗe cakkitiiɗe waɗaali e leydi ndee gila hitaande 2014, nde haɓre fuɗɗi e Yémen.
Ndee haɓre ena waɗde hakkunde Houthiɓe e konu laamu Yémen.
Gila hitaande 2015, dental konu ɗe Arabie Saoudite ardii fuɗɗii wallude laamu Yémen e nder ndee haɓre.
« Ngonka caɗɗoore mawnde »
Ɗee soɓteji ngari kadi e sahaa nde Arabie Saoudite ena heblaade konferans mum mawngal ngal waɗetee kala hitaande e dow investisman, e lewru octobre.
Ndee konferans ena renndina ardiiɓe leydiiji jananii e mawɓe njulaagu e aduna.
Caggal soɓte aeroopor Riyad, ambilaasaji ɗuuɗɗi ngarno e nokku oo ngam dandude yimɓe gaañaaɓe.
Gooto e gollotooɓe cellal e Riyad haalani AFP :
« Ɓe humpitii min wonde min ngoni e ngonka caɗɗoore mawnde nde sokli ballal jaawngal. Yimɓe gaañaaɓe ngoni e naɓeede e hopitaalaji ceertuɗi e Riyad. »
Doktoorɓe ɗiɗo haalani AFP wonde e hakkunde yimɓe gaañaaɓe ena woodi kadi pilgrinɓe, ɗum woni yimɓe ɓe ngari ngam waɗde ziyaara diina.
Arabie Saoudite, nde woni e hakkunde leydiiji ɓurɗi yeeyde petorol e aduna, heewaani jaɓde e peñcu wonde soɓteji heɓii nokkuuje ɗo siviliɓe ngoni.
Amerik ena waawi waɗde soɓteji e dow Houthiɓe ?
E ko jaayɓe kabaruuji Amerik humpitiri, Arabie Saoudite ɗaɓɓitino ballal Amerik laabi keewɗi ngam haɗde soɓteji Houthiɓe.
Houthiɓe fuɗɗino soɓte mawnde e lewru septembre e Yémen, ɗo ɓe heɓi keeri maayo mawɗo boɗeejo, mo ɓe noddata Mer Rouge.
Ɓe ɓeydinii kadi bawɗe maɓɓe e dow laawol maayo keertungal Bab el-Mandeb, mo jogii nafoore mawnde e njulaagu aduna.
Ɗum waɗii haa konu laamu Yémen fuɗɗii soɓtude ɓe ngam ruttinde ɗee nokkuuje.
Ñalawma asewe, jaayɓe kabaruuji naamnii Hooreejo Amerik, Donald Trump, so Washington ena waawi naatde e soɓteji e dow Houthiɓe.
O jaabii :
« Ɗum ena waawi waɗde. Min maa ƴeewto ndee haala. Min keɓi humpito ndee soɓte hesere e Riyad jooni tan. Min maa waɗ cuɓagol amen. Min ngollata no yaawiri. »
Haɓre e Bab el-Mandeb
E ko humpitooji ɗi konu laamu Yémen hokki AFP holliri, konu Yémen waɗii yeeso e haɓre mum e Houthiɓe e diiwaan Bab el-Mandeb.
Kono, ɓe mbaawaali tawo heɓde kisal e dow oo laawol maayo mawɗo.
Bab el-Mandeb heɓii nafoore mawnde e njulaagu aduna, ɓurɗum caggal nde Iran waɗi haɗeji e dow yahugol laanaaji e laawol maayo Ormuz, mo woni e ɗaɓɓitaande ngoɗɗande e Péninsule arabique.
E ko humpitooji konu laamu Yémen e gooto e ardiiɓe Houthiɓe holliri, konu Houthiɓe ena njogii tawo duunde Mayyoun, nde woni e hakkunde laawol maayo Bab el-Mandeb.
Hizam al-Asad, gooto e ardiiɓe siyaasankeeɓe Houthiɓe, haalani AFP :
« Konu amen ena jogii Bab el-Mandeb, duunde Mayyoun e nokkuuje goɗɗi ɗi ngoni e keeri maayo e hirnaange leydi Yémen. »
Kono, haalaaji ɗi konu ɗiɗi ɗii ngoni e hollude mbaawaaki ƴeewteede e laawol goɗngol ngam tabitinde goonga mum.
Ɗum sabu ngonka haɓre ndee ena wayloo no yaawiri, tee jaayɓe kabaruuji ena heɓa caɗeele ngam naatde e nokkuuje ɗo haɓre ndee waɗata.
Haala ndee ena jokka tawo.





